Introductie probleemschetsen

De onderstaande probleemschetsen zijn specifiek bedoeld om je te helpen een goede, onderzoekbare vraag te formuleren. Klik hier voor meer informatie over onderzoekbare vragen. Bij elke schets wordt een student opgevoerd die net als jij begint aan een wetenschappelijke opleiding. Deze student heeft om persoonlijke redenen belangstelling opgevat voor een bepaald probleem. Op grond van berichtgeving in de media heeft de student goed nagedacht over het probleem en het van verschillende kanten bekeken. De vraag is nu hoe hij/zij het probleem op een wetenschappelijke manier moet benaderen.

Na het lezen van een probleemschets kun je de vragen die eronder staan beantwoorden. Hierdoor leer je hoe vanuit vragen die je interesseren wetenschappelijke vragen kunt formuleren die onderzoekbaar zijn.

De onderwerpen in de probleemschetsen zijn depressie, orgaandonatie, stress in organisaties, flexibilisering van arbeid, toerisme naar de derde wereld, pesten op school en op straat, en alcoholgebruik onder jongeren. Al deze onderwerpen zijn passend voor uiteenlopende sociaal-wetenschappelijke vakgebieden en kunnen in de regel ook multidisciplinair worden onderzocht. Ook kunnen er verschillende methodes worden toegepast zoals surveys, experimenten, kwalitatieve methodes en methodes die gebruik maken van bestaand materiaal. Je moet zelf bepalen welke manier van kijken je het meeste aanspreekt, c.q. welke vraag volgens jou een waarschijnlijk antwoord oplevert. Bij de verschillende vraagstellingen zijn geen theorieën geëxpliciteerd, hoewel er bij elke vraagstelling wel degelijk een plausibele gedachtegang is.

Bij iedere probleemschets worden tips gegeven voor aanvullende informatie. 

Doelen probleemschetsen

De bedoeling is dat je zelf gaat nadenken over die gedachtegangen, zelf plausibele verklaringen bedenkt voor mogelijke antwoorden en bedenkt welke waarnemingen van belang zijn voor het beantwoorden van je vraag. Om dat denken te ondersteunen, kun je nadere informatie zoeken bij bijvoorbeeld wetenschappelijke onderzoeksinstellingen en bij wetenschappelijke publicaties, en dus bij ervaren onderzoekers die al eerder nagedacht hebben over het betreffende probleemgebied. Aan het eind van elk van de probleemschetsen vind je enkele verwijzingen die je iets verder kunnen helpen. De artikelen waarnaar wordt verwezen, zijn vaak alleen toegankelijk als je onderwijsinstelling een abonnement heeft bij de betreffende database. Zorg er dus voor dat je bent ingelogd voor de betreffende databases. In veel universiteiten ben je automatisch ingelogd wanneer je in de bibliotheek zit. Soms kun je ook thuis de digitale bibliotheek openen. Wanneer de links niet werken, zijn de artikelen over het algemeen vrij gemakkelijk te vinden in de overkoepelende zoekfunctie van de digitale bibliotheek.

Het eerste doel van een probleemschets is dat je op dat specifieke probleemgebied komt tot een zo goed mogelijke onderzoeksvraag die je persoonlijk aanspreekt. Dat wil zeggen: een vraag waarvan het je het meest waarschijnlijk lijkt dat er een bruikbaar en beredeneerbaar antwoord op te vinden is.

Het tweede doel is om je, parallel aan het boek, te laten zien dat de verschillende onderzoeksmethoden kunnen leiden tot verschillende keuzes van vraagstellingen en dat sommige onderzoeksvragen beter beantwoord kunnen worden met de ene onderzoekmethode en dat andere vragen een andere onderzoeksmethode vereisen.